https://guau.eus/s/ehu-ekineaneu-es© 2026 EITB MediaEITB Radio Televisión Pública Vasca"EHU-Ekinean" podcastean ikerlariak jartzen dira erdigunean. Zientzia eta teknologiaren arloan sistematikoki eta historikoki baztertu izan diren emakumezkoak batez ere. Baita ikerketa bereziak egiten dituztelako albiste gune ez diren ikerlariak ere. EHUk eta Elhuyarren arteko elkar-lana.Thu, 23 Oct 2025 12:30:54 GMTepisodicEITB Mediaeitbpodcasts@eitb.eusfalse4. Lurdes Ondaro: Unibertso txikiak egiten ditugu, benetakoaren antzik ba ote dutenFisikaria da Lurdes Ondaro Mallea, Kosmologia konputatzailean ikertzailea. Telebistan dokumentalak ikusiz sortu zitzaion horretarako jakin-mina. Karrera amaituta, DIPCen egonaldi bat egin, gustatu, eta sakontzen jarraitu du. Argitzeko, alderaketa egin digu: "Astrofisikan, astroei, zeruko objektuei begiratzen zaie, izarrei, zulo beltzei, galaxiei eta... Kosmologian, unibertsoa bere osotasunean ikertzen da". Alegia, unibertsoaren sorrera, eboluzioa, egungo egitura... Galdera sakonak dira, nondik gatozen eta zeintzuk diren fisikaren arauak eta abar. Horretarako unibertsoaren simulazioak.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-4-lurdes-ondaro-unibertso-txikiak-egiten-ditugu-benetakoaren-antzik-ba-ote-dutenThu, 12 Dec 2024 06:00:10 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca14725false96480753. Borja Ariztimuño: ''Hizkuntza ikergai oso konplexua da''Euskal hizkuntzalaritzan eta filologian ikertzailea da Borja Ariztimuño (Tolosa, 1986). Euskara arkaikoari buruz egin du tesia, eta, gaur egun, doktoretza ondoko ikertzaile kontratuarekin ari da ikertzen EHUn. Onartzen du prozedura batzuek antza handiagoa izan dezaketela zientzia aplikatuetan, letretako jakintza-arloetan baino, esperimentazioak ordea badu lekua bere ikerketa esparruan ere. Alor bakoitzak du bere ikertzeko modua eta metodologia, eta "datuak" eskuratzeko bidea eta datu horiek "modu zintzoan erabiltzea eta errealitatearen azalbideak proposatzea" da berak darabilena.Ariztimuñok, Euskararekiko zuen interes orokorragatik aukeratu zuen Filologia, gerora sortu zaio ikertzeko grina. Garbi dauka, hizkuntza aztergai konplexua dela, ez dela neurtzen erraza.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-3-borja-ariztimuno-hizkuntza-ikergai-oso-konplexua-daThu, 14 Nov 2024 06:00:00 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca13956false96256942. Maren Martinez de Rituerto: Kirola, pertsona guztientzat da errezeta onaJarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien (JFKZ) gradua egin zuen Maren Martinez de Rituertok (Tolosa, 1998) eta ohikoaren kontra osasun arloan ari da lanean. Orain gutxi arte soinketa irakasle edo entrenatzaile izateko irtenbidea zuten ikasketa hauek, baina orain gutxi, nutrizionista edo psikologoen bezala, osasun arloan lan egiteko aukera zabaldu zaie.Marenek betidanik lan egin nahi izan du pertsonekin eta Donostiako Onkologikoan ari da ikerketa bat burutzen, minbizia duten pertsonei tratamenduan zehar ariketa fisikoak egiten dien onura neurtzeko eta zer ariketa-mota komeni zaien ikusteko. Hasieran zaila egin zitzaion egoera gogorra bizitzen ari diren gaixoekin ihardutea, orain ordea "aberasgarria" egiten zaio egunerokoa. Marenen ustez gizarte geroz eta sedentarioagoan funtsezkoa da pertsonak mugimenduan jartzea. Hiru urteko ikerketan murgilduta dago, baina gerora ere, osasun-munduari lotuta jarraitu nahiko luke.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-2-maren-martinez-de-rituerto-kirola-pertsona-guztientzat-da-errezeta-onaThu, 10 Oct 2024 05:00:16 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca12966false95983061. Oihane Cantero: Ikerketan beti dago aurrera segitzeko moduaAdimen artifizialaren arloan lan egiten du Oihane Cantero Dominguezek, ikerlaria da Orai zentroan. Hizkuntza naturalaren prozesamenduaren goi-mailako ikerketa egiten du eta soluzio teknologikoetan espezializatuta dagoen Elhuyarren langunean. Informatikan, programazioa ikasten hasi zen eta gustatu egin zitzaion Hendaiarrari. Izan ere, "programatzeak beste logika bat dauka" eta horrek erakarri zuen mundu honetara. Orain, hizkuntza eta adimen artifiziala elkartzen dituen proiektu honetan dabil buru belarri.Orai-k bi arlotan, testuan eta hizketan ikertzen du. Canterori, oso garrantzitsua iruditzen zaio euskarazko testuen arloan aurrera pausoak ematea, ikerketan emaitza onak izateko ingelesezkoekin lan egin behar izaten dute euskarazko eredurik ez dagoelako. Hizketaren arloan ere badabil, laguntzaile pertsonalizatuekin, eta ahotsaren sintesian hastekoa da.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-1-oihane-cantero-ikerketan-beti-dago-aurrera-segitzeko-moduaMon, 16 Sep 2024 12:56:59 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca11873false958155716. Unai Arregi: ''Doktoretzak ez du esan nahi balio batzuk dituzunik''Unai Arregi, (Tolosa, 1996) Fisikan doktoregaia da Milango Politekinikoko Fisikako sailan, Computational Electromagnetics Lab taldean. Nanoegitura dielektrikoen prozesu optiko ez-linealak aztertzen ditu tesian, metodo analitikoak eta numerikoak erabiliz. Unaik, Fisikako eta Ingeniaritza Elektronikoko Gradu Bikoitza ikasi zuen EHUn, "euskara hutsean" eta hori azpimarratzen die berarekin lan egiten duten beste ikerlariei. Berez, Ingelesa du laneko hizkuntza, izan ere Erasmus Mundus Masterra egiteko aukera izan zuenetik, atzerriko zientzilariekin lan egiten du. Milanen, hamahiru herrialdetako pertsonak ditu inguruan lanean. Euskal Herriari oso lotuta dago, baina pozik atzerrian ezagutu duen munduak ikuspegia zabaldu diolako.Ikerlariak, gizarteari lotuta egon behar duela sinesten du, eta doktoretza egiteak ez duela "berez" baliorik eransten azpimarratzen du, "ez zara horregatik pertsona ona". Unai, LGTBIQ+ kolektiboko kidea da eta ekintzailea. Jarrera homofoboak ezagutu ditu, eta hoien aurrean "erresistentzia" nola egin garatu du, kirolak asko lagundu dio horretan.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-16-unai-arregi-doktoretzak-ez-du-esan-nahi-balio-batzuk-dituzunikFri, 05 Jul 2024 05:00:32 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca216958false952853215. Olatz Ortega: ''Ez nazazu zapaldu'' proiektuaren garrantziaBiologoa da Olatz Ortega. Biologia, bizitzaren oinarria jotzen du berak, Ekotoxikologia berriz bizia salbatzeko metodoa. Horregatik bi aztergaiak batu ditu bere ikerketa eta ibilbide profesionalean, planetari kutsaduraren bidez eragiten diogun antsietatateari, ekoantsietateari, bakoitzak nola aurre egin dakiokegun aztertu eta bidea urratzen dabil. "Bakoitzak ahal duen lekutik" egin dezakeenak onera ekarriko duela sinesten duelako.Plentziako itsas estazioan ari da ikerketzen eta "Ez nazazu zapaldu" proiektuaren bidez askotan gizarte bazterkeria jasaten duten taldeak hartzen ditu eta bere ezagutza haiekin partekatu modu inklusiboan. Oso aberasgarrai egiten zaio proiektua.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-15-olatz-ortega-ez-nazazu-zapaldu-proiektuaren-garrantziaThu, 13 Jun 2024 05:00:38 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca215851false951127214. Aissa Barbarin: ''Portua, zabortegi handi bat da''Aissa Barbarin López urpeko arkeologoa da, eta, aitortu duenez, txikitatik izan nahi izan zuen arkeologoa. Unibertsitatera joateko garaia iritsi zitzaionean, EHUn historia ikastea hautatu eta arkeologian murgildu zen.Urpeko arkeologian aritzea, ez zitzaion burutik pasa harik eta, aisialdian, lagun batekin urpekaritza probatu zuen arte. Bi diziplinak batzea erabaki zuen Cadizko Unibertsitatean Urpeko Arkeologia masterra eskaintzen zutela ikusi zuenean. "Nire betiko ametsa eta nire zaletasun berria batzeko aukera eman zidan". Harrez gero horretan ari da, portuetan eta itsasazpian, urpeko altxorrak topatu eta ikertzen.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-14-aissa-barbarin-portua-zabortegi-handi-bat-daThu, 09 May 2024 04:55:43 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca214953false948114113. Nerea Vallejo: ''Saguzarrek berezko balioa dute''Nerea Vallejo López biologoak saguzarrak ditu gogoko. Hain zuzen, haiei buruzko tesia egiten ari da EHUn, eta arrazoi ugari aipatzen ditu, azaltzeko zergatik diren hain animalia interesgarriak: "Jendeak ez ditu ezagutzen, baina ez da hor ez daudelako. Euskal Herrian 27 saguzar-espezie dago eta munduan 1.200".Vallejoren esanetan, era askotakoak dira saguzarrak. Euskal Herrikoak adibidez, gauez bizi dira. Gizakiok ikusmena baliatzen dugun bezala, saguzarrek ekokokapena erabiltzen dute. Ugaztun hegalari bakarrak dira eta taldean bizi dira eta horrek aparteko interesa jartzen dio beraien ikerketari. Munduan urritzen ari diren intsektuak dituzte elikagaia.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-13-nerea-vallejo-saguzarrek-berezko-balioa-duteThu, 11 Apr 2024 04:22:18 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca213724false945372112. Martin Etxauri: ''Artista izatearen zati garrantzitsu bat ikertzea da''Martin Etxauri artista eta ikertzailea da. Ez du eragozpenik esateko estereotipoetatik kanpo dagoela ikertzaile gisa. Nola nahi, onartzen du artista guztiak direla neurri batean ikertzaile ere, arte garaikidean batik bat."Txo!?" izenez aritzen da bere proiektu artistikoetan "artista izatearen zati garrantzitsu bat ikertzea da" bere iritzirako. Ikertzea bilatzea baita. Eremu jakin baten aurretik zer egin den behatzea, eta gero esperimentatzea, probatzea zer atera daitekeen ikusteko. Tesia egiten ari da, interfazeen eta magiaren arteko erlazioari buruz.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-12-martin-etxauri-artista-izatearen-zati-garrantzitsu-bat-ikertzea-daThu, 07 Mar 2024 05:51:03 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca2121095false944084511. Alicia Gascon: ''Maila akademiko handia dago Estatuko Unibertsitateetan"Biokimikaria da Alicia Gascón Gubieda (Muxika, 1993). Ikasketak EHUn hasi eta, Kanadan jarraitu zituen. Ostera, Ingalaterrara joan zen, masterra egitera eta Birminghameko Unibertsitatean espezializatu zen biokimika zelularrean. Tesia berriz, Newcastlen egin zuen. Egun, EHUko Immunologia, Mikrobiologia eta Parasitologia sailean dabil. Zehazki, bakterio magnetotaktikoak minbiziari aurre egiteko erabilgarriak ote diren ikertzen ari da.Aliciak, ikerlari askok egiten duten ibilbidearen kontra, atzerrian ikasi eta Euskal Herrira itzuli da bizitza profesionalean murgiltzera. Atzerrian ohartu zen maila akademiko handia lortu zuela Unibertsitatean. Nola nahi, burokrazia erraztea beharrezko ikusten du.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-11-alicia-gascon-maila-akademiko-handia-dago-estatuko-unibertsitateetanThu, 08 Feb 2024 05:50:40 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca211796false941285810. Aitor Marcos: ''Nor gara gu naturari prezioa jartzeko?"Aitor Marcos Díazek ibilbide bihurgunetsua egin du, finantzak ikasten hasi zenetik, ekonomia ekologikoa ikertzera. Bide horretan, ekonomiaz, ingurumenaz eta gizartearen portaeraz duen ikuspegia aldatzen joan da.Orain, kontsumo jasangarrian ari da egiten doktoregoa, eta, haren ustez, norbanakoen jokabidea aztertzean, ez da ahaztu behar sistemak jokabideetan duen eragina.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-10-aitor-marcos-nor-gara-gu-naturari-prezioa-jartzekoThu, 14 Dec 2023 20:13:32 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca2101031false93780199. June Madariaga: ''Nautika oso polita da, baina gustatu egin behar zaizu''Nautika eta Itsas Garraioa graduan, emakumezkoak gutxiengoa dira. Eta are gutxiago dira gradu hori egin ondoren ikerketara jauzia ematen dutenak. June Madariaga Navarro da gutxi horietako bat, eta, aitortu duenez, oso pozik dago bere aukerarekin. Hori bai, ohartarazi du, oraindik ere, itsasontzi batzuetan ez dutela emakumerik hartu nahi izaten, eta oso gogorra dela."EHU - Ekinean" podcastak erdigunetik kanpora dauden ikertzaileak ditu gune, batez ere ikerlari emakumeak zientzia eta teknologiaren arloan sistematikoki alboratuak izan direnak.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-9-june-madariaga-nautika-oso-polita-da-baina-gustatu-egin-behar-zaizuThu, 14 Dec 2023 20:03:33 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca29866false93780128. Jose Luis Larrañaga: ''Denon arteko elkarlanak emaitza biribiltzen du''Zientziaren eta artearen artean bereizketa zurruna egiten da askotan. Jose Luis Larrañaga Odriozola Arte Ederretako irakaslea da EHUn eta berak frogatu digu lotura estua dagoela bi arlo horien artean adibide erakusgarri baten bidez. Donostiako Maria Kristina zubian egindako zaharberritzea da adibidea.1905. urtean eraikitako zubia da, azkar eta garaiko porlana erabiliz eraiki zen zubia. Urteen joanaren ondorioz, 1985.ean zaharberritu egin behar izan zen, zati batzuetan erabat berrituz. Lanetan hartutako leginei esker materialen inguruko datu gehiago izango dira hurrena berritu behar denerako.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-8-jose-luis-larranaga-denon-arteko-elkarlanak-emaitza-biribiltzen-duWed, 08 Nov 2023 05:55:13 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca28881false93489337. Sara Fernandez Uria: ''Fisikari izateko ez dago jenioa izan beharrik''Kosmologoa da Sara Fernández Uria, egun, doktorego-tesia egiten ari da Leioako Zientzia eta Teknologia Fakultatean. Grabitazioa eta kosmologia kuantikoaren inguruan ari da ikertzen eta iaz, egonaldia egin zuen AEBko Penn State Unibertsitatean ikerkuntza-lerro horretan sakontzeko.Argi esan dio Ana Galarragari fisikari izateko ez dagoela jenioa izan beharrik, ez eta "bokazio berezirik" izan beharrik ere."EHU - Ekinean" podcastak erdigunetik kanpora dauden ikertzaileak ditu gune, batez ere ikerlari emakumeak zientzia eta teknologiaren arloan sistematikoki alboratuak izan direnak.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-7-sara-fernandez-uria-fisikari-izateko-ez-dago-jenioa-izan-beharrikWed, 11 Oct 2023 05:03:43 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca27765false93293456. Ibane Aizpurua: ''Zein da estresa eta osasuna konektatzen dituen sistema?''Miamin harrapatu dugu Ibane Aizpurua Perez. Izan ere, psikoneuroimmunologiaren arloan ari da tesia lantzen eta Miamiko Unibertsitatean egonaldia egiten ari da horretarako.Bularreko minbizia duten emakumeengan ikertzen du. Zehazki, gizarte-laguntzako esku-hartzeek estresean nola eragiten duen eta egoera horrek osasunean izan dezakeen eragina azaldu dio Ana Galarragari."EHU - Ekinean" podcastak erdigunetik kanpora dauden ikertzaileak ditu gune, batez ere ikerlari emakumeak zientzia eta teknologiaren arloan sistematikoki alboratuak izan direnak.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-6-ibane-aizpurua-zein-da-estresa-eta-osasuna-konektatzen-dituen-sistemaWed, 20 Sep 2023 05:00:43 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca26874false93076325. Arrate Santaolalla: ''Mundua hobetzeko ikertzen dugu''Zer egin dezakete ikerketak eta teknologiak ingurumena hobetzeko? Horri buruz hitz egin dugu Arrate Santaolalla Ramírez ikerlariarekin "EHU - Ekinean" podcastaren atal honetan. Izan ere, egungo gizartearen kezka nagusietakoa da ingurumena eta denok egin dezakegu ekarpena hobetzeko.Arrate, ikertzailea ez ezik irakaslea ere bada Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurumenaren Ingeniaritza sailean. Ikerketak duen garrantziaz, finantziazioa lortzeko izaten dituzten zailtasunez eta etorkizuneko itxaropenaz solastu da Ana Galarragarekin."EHU - Ekinean" podcastak erdigunetik kanpora dauden ikertzaileak ditu gune, batez ere ikerlari emakumeak zientzia eta teknologiaren arloan sistematikoki alboratuak izan direnak.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-5-arrate-santaolalla-mundua-hobetzeko-ikertzen-duguThu, 20 Jul 2023 05:00:13 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca25497false92373764. Dorota Krajewska: ''Euskararen ikerketan, dena egiten zait interesgarri''Poloniarra da Dorota Krajewska, eta bere herrialdean linguistika ikasten ari zela sortu zitzaion, lehen aldiz, euskarara hurbiltzeko aukera. Aukerari heldu, eta hurbiltzetik murgiltzera egin du jauzi, eta, orain, ikerketagai du hizkuntza hau. Dorotaren esanean, bera bezalako ikertzaileek gauza txikiak egiten dituzte, ez bereziki salgarriak, "baina horrela egiten du aurrera zientziak". Hala ere, ikerlari gisara egin duen aurkikuntza berezi baten berri ere eman dio Ana Galarragari atal honetan."EHU - Ekinean" podcastak erdigunetik kanpora dauden ikertzaileak ditu gune, batez ere ikerlari emakumeak zientzia eta teknologiaren arloan sistematikoki alboratuak izan direnak.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-4-dorota-krajewska-euskararen-ikerketan-dena-egiten-zait-interesgarriSun, 02 Jul 2023 05:00:36 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca24952false91954123. Borja Doncel: ''Adinkeria zabalduago dago sexismoa eta arrazakeria baino''Borja Doncel erizaina da eta estereotipoak hausten ditu. Garbi zuen, erizain izan nahi zuela. Eta, justu, bestelako estereotipo eta diskriminazio-mota bat ezabatzeko lanean ari da, ikerketan eta praktikan: adinkeria.Adinekoen kontrako diskriminazioari deitzen zaio adinkeria. Doncelek, haren ezaugarriak eta ondorioak azaltzeaz gain, jarrera honi aurre egiteko esku-hartzeen berri eman digu. Egin dituen ikerketetan halako esku-hartzeak eraginkorrak direla frogatu du, eta haurretatik hastea eta gehiago zabaltzea nahiko luke.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-3-borja-doncel-adinkeria-zabalduago-dago-sexismoa-eta-arrazakeria-bainoSat, 01 Jul 2023 05:00:10 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca23756false91612662. Amaia Iparragirre: ''Matematika gure gizartearekin zuzenean lotuta dago''Matematikaria da Amaia Iparragirre Letamendia (Azpeitia, 1994). Amaiak eredu aurresaleen balidazio eta garapena aztertzen du. Alegia, egoera jakin batetik abiatuta, aurreikuspenak egiteko balio duten ereduetan. Gizartean erabilera anitza duen tresna da eta ez du ulertzen nolatan duen matematikak horren fama txarra, berari "ume-umetatik" horrenbeste gustatu zaionean.Amaiak argi du emakume erreferenteak ezinbestekoak izan dituela; oso garrantzitsua iruditzen zaio matematikaren arloan genero-orekari erreparatzea, maskulinizatzen ari baita."EHU - Ekinean" podcastak erdigunetik kanpora dauden ikertzaileak ditu gune, batez ere ikerlari emakumeak zientzia eta teknologiaren arloan sistematikoki alboratuak izan direnak.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-2-amaia-iparragirre-matematika-gure-gizartearekin-zuzenean-lotuta-dagoFri, 30 Jun 2023 18:18:03 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca22694false91477431. Irene Lafuente: ''Osasuna ahoan hasten da""EHU - Ekinean" podcastak erdigunetik kanpora dauden ikertzaileak ditu gune, batez ere ikerlari emakumeak zientzia eta teknologiaren arloan sistematikoki alboratuak izan direnak. Hilero ikerlari bat ezagutzea da helburua, ikusgarri egitea beren lana.Odontologia ikertzen du aurreneko gonbidatuak. Irene Lafuente Ibañez de Mendozak (Bilbo, 1994) ikerlari izatera iristeko egin duen bidea, aurkitu dituen oztopoak eta hauek nola gainditu dituen azaldu dio Ana Galarraga Elhuyarreko dibulgatzaileari.Irenek, ez zuen ohiko odontologia klinikoan aritu nahi, ikerkuntzan baizik eta aho minbiziaren eta honen prebentzioaren inguruan lan egiten du egun. Osasuna, aho osasuntsua izatetik hasten dela azpimarratzen du behin eta berriro Irenek eta odontologiari ez zaiola pertsonen osasunean duen garrantzia aitortzen.https://guau.eus/m/ehu-ekinean-1-irene-lafuente-osasuna-ahoan-hasten-daThu, 29 Jun 2023 05:00:48 GMTEITB Radio Televisión Pública Vasca21743false9147613