15. Nando López, la literatura explicada desde el humor
Nando Lópezi esker dakigu lehen eleberri lesbikoa 1930ean idatzi zela, baina bere egilea ez zela argitaratzera ausartu, garai hartan haur literatura idazteagatik famatua zelako. Era berean, Emilia Pardo Bazánek, Pérez Galdósekin amodiozko gutunak idazteaz gain, RAEn sartzeari ezezkoa eman ziotelako mendekua hartu zuen, errezeta-liburu bat idatzi eta haien aurka izugarriak esanda. Edo zergatik hautsi zuten adiskidetasuna Lorcak eta Miguel Hernandezek. “Pequeña historia de la literatura española”, hala deitzen den liburua, Luis Doyagueren ilustrazioekin eta umore-dosi handiekin dator, baina “Cafe Valparaiso” podcastean dakigunez, ez dena istorio onekin liskartua.
16. Txemi Parra, "Un asunto de familia"
Txemi Parrak sinatutako eleberri beltz honek Anbotopeko pagadi batean kokatzen gaitu, Elorditarren baserritik oso gertu, altzarigintzan dirua egin duen familia batean.
Zer gertatuko litzateke hiru semeetako batek oinordekotzaren bere zatia lehiari salduko balio? Edozer egingo lukete hori saihesteko? Eleberria Alba, Elorditarren erdiko semearen neska-laguna, famili baserrira iristen denean hasten da: Anboton kanpatuta zeuden bitartean norbait kanpadendara sartu eta Julen hil duela ohartarazten du. Nola nahi ez da dirudiena.
14. Abraham Boba ¿de verdad la altura importa?
Garaierari buruzko hausnarketak Abraham Boba León Benaventeko abeslariak sinatzen duen “163 cm.” izeneko saiakera autobiografiko honetan. Kontzertu handietako agertokietatik mundua ikustera ohituta dago, baina baita izenburuari bide ematen dioten 163 zentimetroetatik ere. Haurtzaroari buruz hitz egiten du, saskibaloiaren zale amorratua baitzen, eta Alexandro Handia, Prince edo Napoleon bezalako baxu ospetsuen istorioekin konbinatzen du. Txiki batek zer traba egin dezakeen eta aukeratzen dugun lengoaiak nola inporta duen hitz egin dugu León Benaventeko abeslariarekin “Café Valparaiso” podcastaren emanaldi berri honetan.
13. María Bastarós,"Criaturita"
"Criaturita” misteriozko eleberria da eta Maria Bastarosek erakusten digu batzuetan aintzirako munstroa ez dela neska bati gerta dakiokeen gauzarik okerrena. Istorio bikoitza da: alde batetik, Milagro lakuaren inguruan gertatzen diren emakumeen desagerpenak ditugu, munstro bat bizi dela uste baita. Bestetik, Kailaren dolua dago, miresten zuen aitaren galerak eragindakoa. Inguru hartako biologo ospetsu bat zen, eta ziur zegoena Izakia benetan existitzen zela. Horretaz guztiaz hitz egin genuen Maria Bastarosekin “Cafe Valparaiso” podcastaren atal honetan.
12. Pedro Mairal, crecer puede ser muy creepy
Batzuetan nerabezaroa babesgabetasuneko etapa bat da, non ez dakizun oso ondo nor zaren, nor izan nahi duzun, eta munduak handiegia dirudi. Identitate baten bila hazteaz mintzo da “Los nuevos” liburuan Pedro Mairal “Café Valparaíso” podcastaren gonbidatua. Eleberri honetan Thiago, Pil (Pilar) eta Brunoren bizitzan murgiltzen gara. Haientzat adiskidetasuna, munduan leku bat bilatzeko modua da. Istorio horretan musika asko entzuten da, Pedrok pertsonaia guztiei bere soinu-bandarekin idazten diela baitirudi.
11. Virginia Feito; una "Victorian Psycho"
“La señora March” eleberriarekin debuta egin ondoren, Virginia Feitok ilundu egin du bere bigarren eleberria: “Victorian Psycho”. Virginiak kontatu digu Poundsen etxearentzat lan egingo duen etxe-andereño berriaren lehen eguna. Winifred Notty gurdi trakets batean iristen ari da, familia nolakoa izango den hausnartzen duen bitartean. Eta denak usain handia du. “Cafe Valparaiso” podcastean usain eta pultsio horietaz hitz egin genuen; komun-usainaz, sukaldeetatik datorrenaz, edo ganbarakoaz.
10. Pablo Rivero, cuando el rebaño es un chat del cole
"El rebaño " eleberriaren istorioak orainaren eta iragan hurbilaren artean bidaiatzen laguntzen digu. Duela 3 urte, Halloween egunean, urbanizazio batean bizi zen haur bat desagertu zen eta inork ez zuen berriro ikusi. Arkume larrua duen otso bat dago gurasoen eta irakasleen artean ezkutatuta? Untxi erraldoi batek umeak bahitzen al ditu? Horretaz guztiaz hitz egin dute Pablo Riverorekin “Cafe Valparaíso” podcasten atal berrian. Edozein bihurgunetan ezkutatzen den gaizkiari adi, baita ikastetxeko gurasoen txatean ere.
9. Mariana Enriquez, costumbrismo oscuro
"Cómo desaparecer completamente" eleberrian, Martin bere eguneroko errealitate miserablean ezagutuko dugu. Bera eta bere familia desegituratua auzo xume batean bizi dira, tantaka-tantaka batuko diren arazoez beteta. Bere ama, etxetik ia irten ere egiten ez dena; lur jota dagoen arreba; agur esan gabe joan zen anaia... Eta hala eta guztiz ere, Martin aurrera egiten saiatzen da. Martinen nerabezaro etsi horri buruz hitz egiten dugu "Café Valparaíso" podcastean autore ilun eta zoragarri batekin, Mariana Enriquez.
8. Alaitz Leceaga, un crimen en la central de Lemoiz
Alaitz Leceaga idazle bilbotarraren "La última princesa" lanak 1992. urtera garamatza. Expo 92-aren urtea, Bartzelonako Olinpiar jokoena, ekonomia onaldian dago... Hilketa bat ere gertatzen da, ordea, eta gorpua Lemoizko zentral nuklearrean azaldu da. Nora Cortazar protagonistaren jaiolekuan. Urte asko dira, ordea, sorlekuan egon gabe. Amaren hiletarako itzuli da eta dena hasten da berriro. Hiltzailea dago herrian edota Gauekoren itzala ote da? Mamuez eta hezur-haragizko hiltzaileez aritu gara “Café Valparaíso” podcastaren atal honetan.
7. David Uclés y el costumbrismo mágico
Espainiako Gerra Zibilaren historia orokorrari buruzko eleberria da “La península de las casas vacías” eleberria. Fantasiazkoa tarteka eta beste tarte batzuetan gordina, gatazka guztiak bezain gordina. Hamabost urteko ikerketa eta bidaiak behar izan ditu idazleak Jándula sortzeko. Errealismo magikoaren Macondo gogorazi dezaken herria da edota “Amanece que no es poco” eleberriko beste herri haren tankera bestela. Izan ere, David Uclések, "Cafe Valparaiso" podcastaren atal honetako gonbidatuak, José Luis Cuerdaren eragina aitortzen du historia hau idazterakoan.
6. César Pérez Gellida, presenta “Nada bueno germina”
Gaztearen B Aldea erakutsiko dizute Ainhoa Urretabizkaiak eta Xabier Doncelek, astelehenetik ostegunera gaueko 21:00etatik 22:00etara
5. Ebbaba Hameida, en el desierto crecen flores y personas
Ebbaba Hameida kazetariak bere lanik pertsonalena azaldu digu “Café Valparaíso” podcastaren atal honetan, “Flores de papel” eleberria. Saharako hiru emakumeren testigantzak bilduz berreraikitzen du Saharako herriaren historia, bere historia.
Ebbaba, Tindufeko errefuxiatuen kanpalekuetan jaio zen. Hazi, aurrena Italian eta ostean Estatu Espainiarrean hazi zen. Bizi izan duen kultura talkak, zaildu egin dio nortasuna osatzea. Egoera zaila azaltzen du, edertasunetik ere badu ordea. Areago, basamortuko argiak eta hondarrak inguratzen badu, Afrikako usaina oroimenera ekarri arte.
4. Maite Esparza, “El verano que aprendí a disparar”
Diana da eleberri honetako protagonista, eta Maite Esparzak herrietako bizitza eta udak ditu hizpide. Garai axolagabea, lagunekin pasatako arratsaldeak, bizikletatik erorita belaunetan egindako zauriak eta baita sexu esnaera ere. Eleberriak, Nafarroa eta Bartzelona arteko pasarteak biltzen ditu. Aldi berean, gure memoriako bi esparrutan; 70. eta 80. hamarkadetan haur izan ginenon nortasuna ezarri zuen memoria eta Alzheimerraren erruz galtzen duguna.
3. Fernando León de Aranoa, la "Leonera" de las prosas apátridas
“Leonera” gaztelaniaz, haurtzaroko gela da, jostailuz, kaxaz, aldizkari zaharrez, bizikletaz… trastez betetako gela hori da. Helduentzako kaosa, eta haurrentzat askatasun gunea. Anabasa zoragarri horretaz eta denboraren joanak sortzen duenaz hitz egin dugu “Cafe Valparaíso” podcastaren atal honetan Fernando León de Aranoarekin.
2. Noemí Casquet, "Pirómanas" y libres
Noemí Casquet, kazetaria eta sexualitateari buruzko dibulgatzailea da. “Café Valparaíso” podcastean izan da eztanda bat sortzeko moduko liburu eta proposamena aurkezten: “Pirómanas, cómo incendiar tu vida y despertar tu poder”. Sutsua da Noemí, eta, pospoloak hartuta etorri da, nortasunaz, botereaz, plazeraz eta maitasunari buruz hitz egitera. Kontuz! Orgasmoak indartzeaz bezala aritu baita zure diruak kontrolatzearen garrantziaz.
1. Ray Loriga, “TIM” su nueva novela
“Café Valparaíso” podcastaren hirugarren denboraldia “TIM” nobelarekin abiatu dugu, Ray Lorigaren lanik berriena. Ezezaguna zaigun gela batean hasten da eleberria; ez altzaririk, ezta leihotik sartzen den argirik ere ez dugu ezagutzen bertan… Proposamen aberatsa da, identitateaz ari dena, identitatea aurrez aurre topatzeaz, eta teknologiari gure bizitzaren gidaritza hartzen uzten badiogu izan ditzakegun arazoetaz. Jai girotik noiz alde egin behar den jakitearen garrantziaz ere hitz egin dugu aurreneko atalean.
16. Txemi Parra, "Un asunto de familia"
14. Abraham Boba ¿de verdad la altura importa?
13. María Bastarós,"Criaturita"
12. Pedro Mairal, crecer puede ser muy creepy
11. Virginia Feito; una "Victorian Psycho"
10. Pablo Rivero, cuando el rebaño es un chat del cole
9. Mariana Enriquez, costumbrismo oscuro
8. Alaitz Leceaga, un crimen en la central de Lemoiz
7. David Uclés y el costumbrismo mágico
6. César Pérez Gellida, presenta “Nada bueno germina”
5. Ebbaba Hameida, en el desierto crecen flores y personas
4. Maite Esparza, “El verano que aprendí a disparar”
3. Fernando León de Aranoa, la "Leonera" de las prosas apátridas
2. Noemí Casquet, "Pirómanas" y libres
1. Ray Loriga, “TIM” su nueva novela
Iradokizunak
Café Valparaíso
"Café Valparaíso" liburuen eta jende argiaren podcasta da. Irakurketa-klub honetan liburu bat eta bere egilea testuinguru sozial eta musikalean kokatzen dira. Miriam Duquek zuzendua, Char-Lee Mitok komentatua eta Ibon Belandiak bere gitarra eta burutazioekin musikatua.
Café Valparaíso
"Café Valparaíso" liburuen eta jende argiaren podcasta da. Irakurketa-klub honetan liburu bat eta bere egilea testuinguru sozial eta musikalean jartzen dira. Miriam Duquek zuzendua, Char-Lee Mitok komentatua eta Ibon Belandiak bere gitarra eta burutazioekin musikatua.
Urbex
"Urbex" leku abandonatuetara eramaten zaituen bidaia-agentzia da. Bere gidariak Inko Martin eta Miriam Duque dira eta, entzungo duzunez, garrantzi berezia ematen diote bisitaldi gidatuetan zehar beraiekin doazen leku interesgarri hauetan aurkitzen diren historiari eta soinuei. Ibilbide berezi honetan izena eman nahi duzu?
Ama lur
Begirada bat Arabako lurren historiei.
Novelas ambientadas en el medio rural: "Vrësno" y "La Seca"
El turismo en Alava
Iibilbide desberdinak eta estilokoak deskubritzea, familia osoarentzat eta adin guztientzat. Eta urteko edozein sasoitan. Orain esandakoa publizitate-slogan ezin hobea izan liteke – gainera, behar diren osagai guztiekin – bisitak sustatzeko eta esperientziak sustatzeko, bai Vitoria-Gasteiz gure hiri barruan, bai Arabako Lurralde Historiko osoan. Santiago Arcedianorekin hitz egin dugu Araban turismoak izan duen bilakaeraz.
Susana Conde, Genuin Spain-eko zuzendaria eta turismo jasangarrian aditua, turismo hau errealitatea, asmakuntza, moda edo postureoa den azaltzen digu
Amaitzeko, bidaia musikal bat egin dugu Begoña Divarrekin
La casa de Jon Bilbao, las alas de Icaro y la soledad hiperconectada
Jon Bilbaorekin elkarrizketa. Jon gerediagaren Kontuz, Ikaro! ezagutuko dugu iruzkinean, Donostia Hiria Antzerki saria Elkarrek argitaratua. Colun McCann-en "Twist" (Feltrinelli) ere iruzkindu dugu. Besteak beste, Ane Zabalak OIhana Aranaren poema bat dakar.
Aipatutako beste liburu batzuk:
-“Antígona Gonzalez”, Sara Uribe (Las Afueras)
-“El árbol más solitario del mundo”, Marina Salomao Carrera (Tránsito)
-“El primer posmoderno”, Javier Cercas (Taurus)
-“El vivo”, Anna Starobinets (Impedimenta)
-“La guerra de los vecinos”, Mikko (Garbuix Books)
-“Los Páramos”, Carlota Grut (anagrama)
-“Orgullo y prejuicio” (novela gráfica) Ana Ocina, Jane Austen (Planeta Cómic)
-“Una cocacola contigo”, Beñat Sarasola (Consonni)
El Club de lectura de Radio Vitoria
La escritora Txani Rodríguez recomienda varios libros a la vez que nos habla del autor y nos aporta su punto de vista sobre su obra literaria
10. Elena López Riera
2022ko irailaren 19an, Donostia Zinemaldiaren 70. edizioan, Elena López Rierak eskola magistrala eman zuen Tabakalerako zinema aretoan, Pentsamendua eta Eztabaida arloko jardueren barruan. Zinemagile espainiarrak "El agua / The Water " bere estreinako film luzea ere aurkeztu zuen. Proiektu-fasean, Ikusmira Berriak egoitza-programan parte hartu zuen lanak. Cannesko Errealizadoreen Hamabostaldian estreinatu zen filma, ondoren, Zabaltegi-Tabakalera sailean sartu zen.
La Noche de... podcast
"La Noche de..." podcastak zinearen ete bere protagonisten inguruko informazio eta bitxikeriak biltzen ditu. Bigarren denboraldian Dani Álvarezek euskal zinemaren mugarri izan diren filmak eta horien zuzendariak elkarrizketatu ditu.