Diabetesa, gaixotasun kronikoa eta konplexua
Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleak hiru hamarkada daramatza 1 motako diabetesa goiz detektatzeko bideak aztertzen, haur eta nerabeen kasuan. Gaixotasuna garatu aurretik atzemateak duen garrantzia eta ikerketatik abiatuta martxan jarritako programaren ingurukoak, Violeta Lagok azaldu dizkigu, Osakidetzako erizain pediatrikoak Deustuko osasun zentroan.
Helduen kasuan berriz, egunerokoa errazteko asmoz geroz eta diabetes gaixo gehiagok dute etxean glukosa maila zaintzeko aukera ematen dien tresna, osasun sistemak finantzatua. Zeintzuk erabiltzen duten monitorea, ze onura dituen Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko Marijose Goñi endokrinoak, diabetes alorreko buruak azaldu digu.
Eutanasia aztergai, Marta Barandiaran mediku eta Duintasunez Hiltzeko Eskubidearen Aldeko elkarteko kidearekin
Heriotza lagundurako legeak bost urte egin dituela eta egoeraren azterketa egin dugu Marta Barandiaranen laguntzarekin. Duintasunez hiltzeko eskubidearen aldeko aktibista da, medikua lanbidez, ama izan zen bezala. Amak erakutsi zion bidea bietan eta bera ere eutanasia baliatuta hil zen orain bi urte. Beste hainbat testigantzari tokia eginez, Barandiaranen hausnarketarekin osatu dugu tartea: egindako bidearen irakurketari eta etorkizuneko erronkei begira jarri gaitu.
Loturograma sozio-afektiboak, zaintza zabaltzeko bidea
Familia ereduak eta harremantzeko moduak aldatzen ari dira; ondorioz, senide bat zaintzeko denbora dugun bezala, bestelako lotura dugun ingurukoak zaintzeko tartea eskatzen eta arautzen hasi dira hainbat lan esparrutan. Artiach da horietako bat. Andres Larrinaga LABeko delegatuak enpresarekin lortutako akordioaren berri emango digu, eta Marta Luxan soziologoarekin, EHUko irakasle eta AFIT antropologia feminista ikerketa taldeko kidearekin gizartean ematen ari den aldaketaren ingurukoak izango ditugu hizpide.
Ines Osinaga, geldialdi behartuaz eta itzuleraz
Sare sozialen bidez jakin genuen masaileko hezur bat nekrosatu zitzaiola eta denbora batez gelditzera behartuta zegoela. Martxotik maiatzera osatze lanetan zentratu zen, eta udan berriro itzuli zen emanaldietara. Gelditzea nola izan zen, nola eraman zuen, uda nola joan zaion jakin nahiak bultzatuta gonbidatu dugu, bere berri ematera
Epilepsia: gaixotasun neurologiko ohikoenetakoa
Markel Erburu Osakidetzako neurologoarekin gaixotasuna hobeto ezagutzeko tartea egin dugu, eta berak emandako argibideak kasu zehatz baten azterketan lagungarri izan ditugu. Arantza Gaztañagaren kasua ezagutu dugu adituaren azalpenak entzunda. Medikazioaren bidez bere epilepsia kontrolatzerik ez du, maiz izaten ditu krisialdiak eta gertatzen zaiona artearen bidez adierazten du.
Patata, sukaldean falta ez den jakia, Arabakoa bada hobe
Patata historia luzea duen eta funtsezkoa den jakia da. Arabako Udapa kooperatiban, patatak garai batean izandako tokia berreskuratzeko lanean ari dira. Egiten dutenaren berri jakiteko Jundizen duten egoitzara hurbildu gara, eta Naiara Lopez de Uralde komunikazio arduradunak eman dizkigu argibideak. Egiten duten lana ezagututa, Anne Otegi sukaldaritza osasuntsu irakaslearekin nutrizio ikuspegitik dituen ezaugarriak aztertu ditugu.
Jaso ikastolak buru osasuna landu du Taupaka Musikalaren bidez
Imanol Janices Jaso musikaletako zuzendarietako batek eta bi parte hartzailek, Erika Garbisu eta Ane Ozcoidik azaldu digute, entsegu batean sartuta, musikalak zer aztertzen duen eta parte hartzeak zer suposatzen du beraientzat. Medikuntza ikasle bat da protagonista, familiaren espektatiben eta MIR azterketaren presiopean harrapatutra bizi den gaztea.
Dementzia duten gaixoen senideen bakardadea
Amaia Arregi Amas psikologoa da, baita Aubixa Fundazioko koordinatzailea ere eta dementzia duten gaixoen senideen bakardadeaz azterketa egin du, zaintzaile profil ezberdinak definituz: planifikatua, saturatua, kulpabilizatzailea eta exijentea. Izen bakoitzaren atzean dagoen errealitatea azaldu digu eta ondoren Leticia-rekin hitz egin dugu. Senarrak Alzheimerra du, bera da zaintzaile nagusia eta gaixotasuna etxean sartu zenetik egunerokoa nola aldatu zaion azaldu digu.
Glaukoma, gehien erasaten duen gaixotasun neuro degeneratiboa
Aizpea Izak haurra zenetik du glaukoma, baina ez da ohikoena. Aritz Urkola oftalmologoak eman digu gaixotasunaren berri eta ohartu, besteak beste, adin batetik aurrera begiko tentsioa zaintzeak duen garrantziaz, garaiz ez diagnostikatzeak itsu geratzea ekar bait dezake.
ELA gaixotasuna, gertutik bizi dutenen testigantzak
Xabier Estefania Gil-en eta etxekoen egunerokoa asko aldatu da azken urtean, Javier aitari ELA zuela esan ziotenetik. Ordutik bizi duten egoeraren berri eman digu. Idoia Coloma Del Tiok berriz azken urtean amaren galera oso presente izan du, ELA gaixotasunak erasan eta hilabete gutxitan hil zen. Egun elkartean ari da Estefania Gil familiaren eta gaixotasuna etxean dutenen egunerokoari aurre egiteko egin beharreko urratsetan laguntzen.
Eutanasia aztergai, Marta Barandiaran mediku eta Duintasunez Hiltzeko Eskubidearen Aldeko elkarteko kidearekin
Loturograma sozio-afektiboak, zaintza zabaltzeko bidea
Ines Osinaga, geldialdi behartuaz eta itzuleraz
Epilepsia: gaixotasun neurologiko ohikoenetakoa
Patata, sukaldean falta ez den jakia, Arabakoa bada hobe
Jaso ikastolak buru osasuna landu du Taupaka Musikalaren bidez
Dementzia duten gaixoen senideen bakardadea
Glaukoma, gehien erasaten duen gaixotasun neuro degeneratiboa
ELA gaixotasuna, gertutik bizi dutenen testigantzak
Iradokizunak
Fakirraren ahotsa
Zer egin dohain bat daukazunean? Erabili, munduari eskaini, eta trukean, arreta jasotzera ohitu. Horixe egiten du Imanol Lurgainek bere ahotsarekin, kantagintza konprometitua besarkatu eta frankismoaren kontra borrokan hasi, “Fakirra” goitizenarekin. Baina, ahotsarekin batera aldatuz joango da bere ikuspegia eta bidaideekiko harremana ere. Borroka armatua, klandestinitatea, erbeste paristarra..., mundua iraultzen saiatu zen belaunaldi baten erretratua da lau hamarkadatan zehar.
Zuzia irenstean erretzen ez dena da Fakirra, minari eztarrian behera bultzatzen diona. Zein ote du benetako ahotsa?
Susak 2018an egindako argitalpenetik eskaintzen dizu audioliburua EITB Mediak.
Agertokiak
“Agertokiak”, gazteen gogoetak biltzeko elkargunea da. Gazteek, beren eskarmentutik, inguratzen dituzten eguneroko gai eta emozioak plazaratzeko gunea. Xabier Madariaga kazetariak bideratzen du solasaldia, gazte arruntek, gazteen gaien inguruan dituzten ikuspuntu eta gogoetak podcast ataletan banatzeko.
Taupaka
Marian Beitialarrangoitiak osasunak historiarekin eta gizartearekin duen lotura erakusten duten gaiak lantzen ditu, horietan arituak eta adituak direnekin hitz eginez.
Korapiloak
"Korapiloak" podcastak osasun mentalari heltzen dio, lehen pertsonan. Iñigo Antsorregik begietara begiratuz elkarrizketatzen ditu arazoren bat izan duten zenbait pertsona, gizarteak bizkarra eman izan dion egoera, behingoz eta naturaltasunez erdigunean jartzeko helburuz. "Biba zuek" saioko atalaren osagarri dugu podcast hau.
Osasun Etxea
Osasunaren inguruko aktualitatea ulertzeko saioa, entzuleen kontsultei lehentasuna ematen diena, Felix Zubia medikuaren azalpenekin.
Urratsa
Mindfulnessa eta autolaguntzarako podcasta da "Urratsa"; itxaropen eta baikortasun mezua zabaltzeko, osasuna modu integralean zaintzen ikasteko eta oreka emozionala berreskuratu eta mantentzeko.
Naomi Mendizabalek lagunduko zaitu bide horretan.
Ez hain ondo
"Ez hain ondo" emozioak ulertu eta lantzeko tresnak eskaini nahi dituen podcasta da. Irati Perez psikologoak gure emozioen gora-beherak arakatzen ditu Ane Zuazubiskar kazetariaren galderetatik abiatuta. Nola zaude? Erantzunak "ondo" baino erantzun luzeagoa eskatzen duenerako eta ezinegonak baretzeko eta gure burua gurpil horretatik ateratzeko.
Urratsa
Mindfulnes eta auto laguntzarako podcasta itxaropen eta baikortasun mezua zabaltzeko, osasuna modu integralean zaintzen ikasteko eta oreka emozionala berreskuratu eta mantentzeko.
Nerabeen garrasia
"Nerabeen garrasia", Telmo Lazkanok eta Maitane Ormazabalek gidatutako podcasta da. Aldaketa garaian eta zaurgarri dauden nerabeek osasun mentalean izan ditzaketen arazoak bideratzeko helburuz. Antsietatea, bullyinga, lehiakortasuna, elikadura nahasmenduak, presioa... Nerabe eta gazteei, pertsonen bizitzako garai zailetan, irtenbideak bilatzeko tresnak eskura jarri nahi zaizkie.
Herri anitza
Euskal Herrian bizi garen kultur komunitateak ezagutzeko tartea da hau, herri anitza garelako. Marian Beitialarrangoitiak Euskadi Irratian landutako edukia. EITB Mediak GUAU plataforman argitaratua.