Por un consumo responsable

Consumidores

Por un consumo responsable

05/07/2025 07:01

Eragina izan dezakete duela 2 hilabete gertatu zen itzalaldiak eta AEBk Iranen aurka egindako erasoaldiak gure argi- eta gas-ordainagirietan? Prezioak igoko dira? Gure adituekin hitz egin dugu: El Grinch Energético eta Alberto Basté, Spock erosketa kolektiboen plataformakoak. Facuako Mikel Romanori aurten gehien errepikatu diren gaiak laburtzeko eskatu diogu, kontsumitzaileek behin eta berriz galdetzen dizkietenak. Horien artean, noski, bidaien gaia: bagajeen galera, baliogabetzeak... udara begira errepasatuko dugu. Eta 3 marka lokal eta jasangarri aurkitu ditugu, uda ez hain kontsumista eta jantziei dagokienez arduratsuagoa izatea ahalbidetuko digutenak. Ez da gutxi merkealdia denda eta frankizia askotan.

80ko hamarkadan, gure kaleetan segurtasun-kamerak jartzen hasi zirenean, inoiz amaitu ez den eztabaida bat sortu zen: zer nagusitzen da, segurtasuna edo pribatutasuna? Gero eta gaurkotasun handiagoa duen eztabaida da, orain milaka kamera ditugulako gertu: gure mugikorretan daramatzagunak. Noiz grabatu nazakete eta zer grabatu dezaket nik? OCUk, gainera, mugikorren, ordenagailuen edo erloju adimendunen 42.000 erabiltzaileri galdetu die zein diren marka fidagarrienak: gutxien ezagutzen zirenak. Eta nabarmentzen diren markak batez ere txinatarrak dira. Rana Plaza eraikina eraitsi zenetik 12 urte bete berri dira. Eraikin horrek moda merkea egiteko erabiltzen den prekarietatea azaleratu zuen, eta energia nuklearra, horrek dakartzan arriskuekin, kontsumitzailearen ikuspuntutik interesgarria izan daitekeen ere aztertu genuen.

3.500 euro arte aurreztu ahal izango dugu auto berri bat erostean, EEE Energiaren Euskal Erakundeak abian jarri dituen laguntza berriekin. Xehetasun guztiak ematen dizkizugu, eta instalazio elektriko zaharrak aldatzeko finantzaketa-programa bati buruz ere jardun gara, 70eko hamarkadan jarri zirenak eta oraindik ere Euskadiko etxebizitza askotan daudenak. Orain, zuetako asko opor egun batzuez gozatzen ari zaretenez, interneten aurkitzen ditugun aipamenez aritu gara. Ziur aski, beste pertsona batzuen iritziak kontsultatu dituzu hotela, jatetxea, jarduerak... aukeratzeko. Azalduko dugu zergatik den garrantzitsua aipamenak egitea eta nola antzeman faltsuak. Gure etxean barrena egiten dugun ibilbidean teilatuan jartzen dugu arreta gaur, eta liburuaren egunari begira, irakurketak gomendatzen dizkiegu moda iraunkorrari buruz gehiago ikasteko.

Nork ordainduko du Trumpek hasi duen muga-zergen gerra? Ez dago zalantzarik, ezta? Kontsumitzaile gisa nola eragingo digun aztertuko dugu. Prezioen igoera datorrela segurua da... eta albiste hau interesgarria da: Euskadin dagoeneko 3500 euro laguntza eskura dezakegu auto berri bat erosteagatik. Eta adi, halaber, zure etxebizitzaren instalazio elektrikoa 70eko hamarkadako jatorrizkoa bada, hura berritzeko laguntzak ere badaudelako. Indarrean sartu den NAN digitalaz ari gara, Aste Santu honetan berarekin bidaiatu ahal izango dugu ala NAN fisikoa zorroan eramaten jarraitu beharko dugu? Moda jasangarria interesatzen bazaizu eta etxean txikiak badituzu, erosten dugun arropa nondik datorren eta moda azkarra erosteak zer ondorio dituen ulertarazten lagunduko dizun plan bat eskaintzen dizugu.

Telelanean ari banaiz, etxeko aseguruak estaliko al nau arazo informatikoren bat izanez gero? Eta eguzki-plakak baditut, aseguruan sar ditzaket matxuretatik babestuta egoteko? Gaur gure aseguruek estali ditzaketen eta ia inork ez dakizkien gai asko aurkitu ditugu. Era berean, zer gertatzen da bat-batean kontratatu genuen bidaia-agentziak porrot egiten duenean? Zer egin dezakegu kontsumitzaile gisa susto horiek prebenitzeko eta saihesteko? Berehala jakingo dugu. Hondakin organikoen eta ekonomia zirkularraren kudeaketan urrats bat gehiago emateko gure etxean konposta sortzeko moduaz aritu gara, aste honetan Bilboko Euskaldunan izango den Basque Circular Summit-eko protagonista.

Martxoaren 15a Kontsumitzaileen Eskubideen Munduko Eguna da. Programa honetan eskubide horiek ezagutzen eta defendatzen saiatzen gara. Oraindik erreklamatzeko uzkur direnentzat, gaur desmuntatzen joango gara jartzen ditugun aitzakia horiek guztiak. Erreklamatzeak ez du ezertarako balio, oso konplikatua da... ikusiko duzue ez dela egia. Gainera, faltsututako produktuez jardun gara multinazional batekin, horiek detektatzeko irtenbideak sortzen dituena. Ba al zenekiten, adibidez, erregaia faltsutu egiten dela? Ikusiko dugu nola diren jasangarriagoak gure bulegoan edo etxeko bulegoan, halakorik badugu.

Pikareska batzuetan maila harrigarrietara iristen da. Facua Euskadik antzeman duenez, txanpon eta txanponik gabeko erosketa-orgak dauden supermerkatu batzuetan, norbanako batzuk trukea egiten eta euroa edo gurdian sartu ditugun 50 zentimoak jasotzen ari dira. Facuako Mikel Romanok azalduko digu zergatik erreklamatu behar dugun beti, baita gutxieneko kopuruengatik ere. Inauterietarako eta San Valentinerako prestatzen ari gara, festa ahalik eta iraunkorrenak izan daitezen, eta gure etxeko ibilbidean dutxan eta bainuontzian gelditzen gara. Ikusiko dugu nola aurreztu gure higienerako erabiltzen dugun uretan. Eta etxeez ari garela... bizilagunen komunitateetan ohikoenak diren gatazken konponbideak aurkituko ditugu. Igogailua jartzeko obrak ordaintzera behartu nazakete?

Gero eta tresna elektroniko gehiago ditugu eta horrek hondakin gehiago esan nahi du. Gailu horiek aprobetxatzeko eta bizitza luzeagoa izan dezaten, aurrezteko aukera ematen digun aukera bat dago. Teknologia berregokituaz ari gara. Gaur egun, teknologia horri buruzko mitorik ohikoenak desmuntatzen ditugu; izan ere, zenbaiten ustez, gailu berregokituak ez dira berriak bezain fidagarriak. Euskal moda etiko eta arduratsuko 4 marka ezagutuko ditugu. Batzuek hamarkadak daramatzate gure artean, beste batzuk jaio berriak dira moda azkarra baino askoz jasangarriagoa eta bidezkoagoa den alternatiba bat eskaintzeko asmoz. Kontsumobiderekin hitz egin dugu merkealdiez eta web orri berriaz, eta jakin dugu nola aurreztu dezakegun gure etxebizitzaren argiztapenean.

Merkealdi honetan ere, moda modu jasangarriagoan eta arduratsuagoan erosteko ahaleginean jarraitzen dugu. Eta gaur, maila aurreratuarekin goaz. Berokuntzaz eta termostato adimendunez ere arituko gara, benetan laguntzen digute aurrezten? Energiaz ari garela, energia-komunitateek nola funtzionatzen duten aztertzen dugu. Bizilagunek bat egin behar dute energia modu subiranoan kudeatzeko. Hain zuzen ere, Gasteizko Udalak 600.000 euroko laguntza-programa jarri berri du abian, harrera oso ona izaten ari den energia-komunitateak sortzeko

2025ean arropa modu jasangarriagoan erosteko asmoa badugu, Airí Ferrerrek moda-kontsumo kontzienteago eta arduratsuari ekiteko oinarrizko urratsak ematen dizkigu. Ba al zenekien, batez beste, 200 eurotan baloratuta dagoela gure garbiketa-kaxoia? Kopuru hori gure planeta gehiago zaintzen duten produktuekin murriztuko dugu. Aurten, alokairu-kontratu bat sinatuko baduzu, zure etxebizitza alokatuko duzulako edo alokatu egingo dizutelako kontuan izan behar duzun guztia kontatuko dizugu. Kontsumitzaile ahulenak gogoan ditugu, eta Gurutze Gorriak eskaintzen dituen pobrezia energetikoa saihesteko tailerrez ariko gara.

"Urte berria, bizitza berria", dio gaztelaniako esaera zaharrak. Beti menperatu nahi izan duzun hizkuntza horri bultzada bat emateko unea izan daiteke, ilusioa egiten dizun ikasturte hori hastekoa edo zure burua berrasmatzeako lan-aukera bat aurkitzea ahalbidetuko dizun prestakuntza hori abiaraztekoa. Edonola ere, 2025ean prestakuntza-ikastaro bat hasten baduzu, oinarrizko aholkuak emango dizkizugu, agindutakoa jaso dezazun. Agintzen dizkizuten praktikak bete daitezen eta nola jokatu jakin, ikastaroak ez badu promozionatzen zutenarekin zerikusirik. Aurtengo beste helburuetako bat plastiko-kontsumoa murriztea bada, aholku baliagarrienak emango dizkizugu. Eta, gainera, modak eta brailleak zer harreman duten jakingo dugu.

Ezagutu Euskadi "Recalculando..." saioarekin; hurbileko istorioekin bidaiatzen duen podcastarekin. Radio Euskadiko unitate ibiltariaren laguntzarekin Jon Bilbaok eta Mikel Ibañezek Euskal Herriko herri, hiri eta auzo esanguratsuenetara eramango zaituzte. Euskal Herriko historia, kultura, tradizio, gastronomia eta bitxikerien berri emango dizuete. Audio gida ezin hobea, zure ihesaldiak planifikatzeko eta lurralde bakoitzeko pertsona eta txoko interesgarrienak ezagutzeko. Entzun ezazu Araban, Behe-Nafarroan, Bizkaian, Gipuzkoan, Lapurdin, Nafarroan, zein Zuberoan egingo duzu zure hurrengo abentura antolatzen duzun bitartea. Doitu zure GPS nabigatzailea, eman play-ri eta aurkitu ibilbide desberdinak! “Recalculando…”

Hiria, balio-sorkuntza, teknologia, etorkizuna eta osasuna izango dira lehen denboraldi honetako ardatzak, eta “Diseinuz Talks” kongresuaren edukiak aurreratu eta zabalduko ditu. Jesús Cao arkitekto eta aholkulari estrategikoak aurkeztutako DISEINUZ · Bilbao Bizkaia Design Summit izeneko kongresuaren podcasta da hau. Podcast hau DISEINUZ Bilbao Bizkaia Design Summit delakoaren harira antolatzen diren jarduera paraleloen barruan kokatzen da. Kongresua, 2026ko azaroaren 19an eta 20an izango da, EITBren Bilboko egoitzan.

Por un consumo responsable